Tetum Portuguese English
Skip to content

REPÚBLICA DEMOCRÁTICA DE TIMOR-LESTE

Primary Menu

  • Início
  • Primeiro Ministro
    • Estrutura do VIII Governo Constitucional
    • Biografia
    • Contacto PM
  • Gabinete do Primeiro Ministro
    • Representante Autorizado
    • Divisão e Autoridades
    • Antigo PM
    • Governo Anterior
    • Projetos
  • Governo
    • Conselho de Ministro
    • Escritórios do Governo
    • Política e Constituições do Governo
  • Secretaria de Governo
    • Resolução do Governo
    • Secretário do Governo
    • Comitês Ministeriais
    • Secretário de Anúncio
  • Comunicados
    • Oportunidade
      • Oportunidades
      • Propostas Atual
    • Eventos
    • Entrevista
    • Notícia
      • NacionálNasionál
      • Internacionál
    • Galeria
    • Comunicado de Imprensa
    • Discursos
  • Covid19
  • Home
  • Sala de Imprença
  • Discurso
  • Intervensaun S.E. Primeiru-Ministru Taur Matan Ruak nian iha serimónia toma pose Vogal sira ba komisaun elaborasaun planu rekuperasaun ekonómika (audio)
  • Nacional
  • Discurso

Intervensaun S.E. Primeiru-Ministru Taur Matan Ruak nian iha serimónia toma pose Vogal sira ba komisaun elaborasaun planu rekuperasaun ekonómika (audio)

1 ano ago

Desculpe, este conteúdo só está disponível em Tagalogue. Por uma questão de conveniência para o utilizador, o conteúdo é mostrado abaixo no idioma alternativo. Pode clicar na ligação para alterar o idioma activo.

https://www.gpm.gov.tl/wp-content/uploads/2020/06/Intervensaun-PM-Taur-Matan-Ruak-nian-iha-toma-pose-Vogal-Komisaun-Planu-Rekuperasaun-ekonomika_18-Junu-2020.mp3

Intervensaun S.E. Primeiru-Ministru Taur Matan Ruak nian iha serimónia toma pose vogal sira ba komisaun elaborasaun planu rekuperasaun ekonómika

Palasiu Governu, loron 18 fulan Juñu 2020

 

Bem-vindu!

Governu hotu-hotu ne’ebé liu ona halo esforsu boot para que kria kondisoins ba ita-nia povu atu hetan buat tolu importante. Ida, vida naruk no saudavel. Rua, koñesimentu teknolojia no inovasaun ka adapta ita-nia an ba iha evolusaun mundu ohin loron nian. Tolu, padraun de vida ida di’ak no dignu i ida ne’e sira halo oinsá esforsu konsentra iha oinsá maka eleva rendimentu sidadaun sira-nian no kombate dezigualdade sosiais no rejionais, ne’e Governu sira konsentra nia atensaun iha área lima importante, área sosiál ne’ebé fokus ba igualdade oportunidades no asesu ba servisu públiku sira, área ekonómika ne’ebé ko’alia kona-ba produtividade kresimentu no empregu, infraestruturas ne’ebé fokus ba konetividade, kompetitividade no integrasaun ita-nian nasionál tantu rejionál no internasionál mellora ita-nia infraestrutura sira iha áreas hotu-hotu hanesan estrada, portu, aeroportu no komunikasoins,  no institusionál presta servisu ida efisiente ba ita-nia sidadaun sira,  kria ambiente negósiu ida ne’ebé di’ak, no kria kondisoins para que kada vez mais ita-nia sosiedade, ita-nia sidadaun sira bele fó sira-nia kontribuisaun para partisipa iha dezenvolvimentu ita-nia nasaun nian. E por ultimo setor ambiental ne’ebé ita konsentra iha uzu de rekursu ne’ebé utiliza teknolojia ida que amigo do ambiente ho nia tranzisaun ba ekonomia verde que la danifika ita-nia ambiente que amigo ba ambiente liuliu.

Progresu ita hetan, situasaun la fasil satán hanesan ohin señór Prezidente Komisaun dehan, ita kontinua esesivamente dependente fundu petrolíferu i esforsu ida ne’e naturalmente sei kontinua halo iha tempu badak/kurtu no mediu prazu, se ita la halo esforsu atu kore an husi ida ne’e. Saida mak Governu ida ne’e halo? Se ita-boot sira hatene Governu ida ne’e tama iha momentu ida muito komplikadu, sei difisil liu iha ita nia país, ita iha krize polítika ne’ebé afeta ita-nia estabilidade governativa, ita-nia paíz funsiona na baze de duodesimu depois ita resesaun 2017-2018, no rekuperasaun ida iha 2019 mais de 4% i ita tama fila fali iha duodesimal, i iha espekulasaun katak provaveldade ita iha kresimentu negativu iha 5-6%. Se ita haree didi’ak iha senáriu haat mas senáriu haat ne’e agrupa iha senáriu rua importante, iha modelu rekuperasaun nian ida otimista que ita bolu modelu V, tun sa’e fali kedas hanesan ita foin dadauk iha 2017-2018 que resesaun tinan 2 tuituir malu mas 2019 ita sa’e fali, iha ida que nia tun nia sa’e ladi’ak, nia tesik, nia sa’e fali ne’e modelu U ne’e modelu rua que ekonomista sira bolu dehan otimista. Pesimista mak ida W no L, nia tun, nia sa’e ladi’ak, nia tun fila fali mak nia foin sa’e i ne’e lori tempu, ida seluk L, nia tun sa’e ladi’ak i nia tesik de’it. Naturalmente hanesan governu ha’u-nia preferénsia hanesan  mak V, tun sa’e fali, só que é presiza ita agresivu iha ita-nia medidas no mós fokus iha área sira ne’ebé importante liu mas também la’ós, ida ne’e ita enfrenta dezastre naturais dala rua que kuaze ninia kontabiliza mais de 50 milloins de dólares amerikanu, efeitu dezastre naturais mai iha bens públiku no mós sidadaun sira, ita iha COVID-19 moras que afeta mundu tomak inklui Timor, felizmente ita sai di’ak i espera katak Maromak rona ita que mantein ida ne’e, karik ita haree situasaun sira iha paíz barak iha mundu tomak normalmente sira hetan moras ida ne’e sira sa’e to’o ikus sira tun/reduz mas depois avalancha mosu fali, hanesan kazu Nova Zelandia, Xina que buat ne’e komesa fila fali enkuantu seidauk iha vasina, enkuantu seidauk iha kura, mas pior liu hanesan ohin dehan ita iha impaktu ekonómiku sosiál i Governu fó atensaun maka’as loos liuliu ba impaktu sosiál, medidas ekonómika no estabilizasaun ne’e ho valor mais de 142 milloins, ita-nia esforsu halo nusa mak minimiza reforsa implementasaun ezekusaun duodesimal para que karik nia iha pelumenus nia labele tun liu, para kuandu ita ba faze seguinte rekuperasaun no kresimentu, ita-nia esforsu ne’e mais ou menus lalika halo esforsu boot ona mas esforsu uitoan bele ajuda ita sa’e ba iha nivel sira seluk.

Iha planu estabilizasaun enkuantu ita halo ezekusaun ita hanoin ba planu rekuperasaun ida ne’e mak ha’u konvida ekipa Señór Prezidente Komisaun i agora ho partisipasaun ekipa nian para bele prepara ita-nia planu ba rekuperasaun no kresimentu ne’e. Tanba saida mak ita presiza kria ekipa ida? Em primeiru lugar para ita bele hetan nú mínimu konsensu posivel, sosiedade tanba ne’e situasaun ida espesiál hanesan ohin dehan Koronavírus ne’e la’ós de’it krize ida, mas a cima de tudo oportunidade ida ba ita i entaun iha momentu ida ne’e hanesan oportunidade para ita bele hetan nú mínimu konsensu iha área sira importante ba investimentu. Segundu maka define prioridades klaras ne’ebé ita hanoin katak nesesáriu atu halo investimentu. Terseiru maka rekursu uitoan ne’ebé ita iha ita tenke barani investe se ita hakarak normaliza fila fali ita-nia ekonomia iha ita-nia rain i objetivu tolu ne’e mak ita kria komisaun ida ne’e.

Naturalmente ha’u-nia orientasoins ba membru Governu sira atu fokus iha área tolu importante, área ida mak mantein reforma sira ne’ebé planeia iha 2019 que bele abilita posibilita governu ne’e mais efisiente posivel, reduz burokrasia no seluseluk ne’ebé halo governasaun ne’e todan demais, segundu mak fokus ba área produtividade no empregu, ita-nia investimentu tinan barak konsentra iha empregu liuliu iha kapitál dezenvolvimentu, produtividade ita neglijensia uitoan i espera katak ne’e oportunidade ida que ita halo investimentu ida ne’e, i terseiru maka reforsa kapasidade Rejilénsia, ita haree foin dadauk Saúde kuandu COVID iha ita halai tun sa’e buka fatin, ne’e hatudu katak ita la preparadu ba krize sira mas também la’ós de’it sistema nasionál de saúde, na área edukasaun, seguransa alimentar no área sira seluk que ita presiza reforsa para que aumenta ita-nia kapasidade atu reziste iha momentu sira krize maibé naturalmente ita-boot sira sei haree, halo avaliasaun ida, diagnóstiku ida para haree ita iha ne’ebé ona? primeiru, segundu haree meia tendências mundial, rejionais i nasionál ne’e daqui mediu prazu oinsá mak mundu funsiona i halo nusa mak Timor integra nia an no mós makro ekonomia para haree pasu saida mak ita sei fó iha futuru. Husi ha’u-nia Governu, ami disponivel para apoiu ita-boot sira tuir posibilidade sira ne’ebé iha, i espera katak iha tempu badak ita bele hetan planu ida ne’e. Ne’e laos de’it hanesan ohin dehan define áreas importante de investimentu, orsamentu saida mak ita presiza, mas liuliu para abilita ita bele kapitaliza apoiu tantu internasionál, tantu bilateral no multilateral para halo investimentu no ajuda ita lao ba oin com mais segurança e com mais esperança.

Tanba ne’e parabéns ba ita-boot sira, konta ho ha’u-nia apoiu pesoál, konta ho ha’u-nia membru governu sira tomak e desejo susesu ba ita boot sira hotu. OBRIGADU BARAK

 

 

 

Media PM

https://www.gpm.gov.tl

See author's posts

Continue Reading

Previous PM deu as primeiras indicações ao Dr. Rui Gomes para formar equipa para o plano de recuperação económica
Next Primeiro-Ministro Taur Matan Ruak dá posse ao Presidente e aos vogais da Comissão para a Elaboração do Plano de Recuperação Económica

Archive

Ultima Noticias

  • Primeiro-Ministro recebe 300 mil doses da vacina AstraZeneca oferecidas pelo Governo Australiano-agradece ao Governo da Austrália Quarta, 11 de Agosto de 2021
  • PM Taur Matan Ruak dá orientações ao Inspetor-Geral do Estado para que leve a cabo uma auditoria à situação dos lotes de vacinas degradados no HNGV Quarta, 11 de Agosto de 2021

National News

  • Nacional
  • Noticias

Primeiro-Ministro Taur Matan Ruak recebe segunda dose da vacina – apela à participação máxima dos cidadãos como pré-condição para a nova normalidade  

2 meses ago
  • Nacional
  • Noticias

Primeiro-Ministro convoca reunião com os Chefes de Suco do Município de Díli para recolha de informações sobre o programa de vacinação

2 meses ago
  • Nacional
  • Noticias

Primeiro-Ministro recebe Ministra dos Negócios Estrangeiros e Cooperação em audiência – em agenda a Cimeira da CPLP em julho de 2021, em Angola

2 meses ago
  • Nacional
  • Noticias

Ex-PR José Ramos Horta concorda com a decisão do PM Taur Matan Ruak sobre a autorização de circulação para quem já tenha a vacinação completa

2 meses ago

International News

  • Internacional
  • Noticias

Primeiro-Ministro recebe 300 mil doses da vacina AstraZeneca oferecidas pelo Governo Australiano-agradece ao Governo da Austrália

2 dias ago
  • Internacional
  • Discurso

Discurso de Sua Excelência o Primeiro-Ministro da República Democrática de Timor-Leste, Taur Matan Ruak no Lançamento do Programa do Prémio Nacional de Nutrição

4 dias ago
  • Política do Governo e Constituições
  • Internacional
  • Discurso

Discurso de S.E. o Primeiro-Ministro  Taur Matan Ruak em ocasião Reunião de Timor-Leste com os Parceiros de Desenvolvimento

2 semanas ago
  • Internacional
  • Comunicado de imprensa

Condolencias de S.E. O Primeiro-Ministro de Timor-Leste para as famílias das vítimas das inundações e desastres naturais, que assolaram no dia 16 de Julho de 2021, a Alemanha e a Bélgica

4 semanas ago
  • Internacional
  • Noticias

Primeiro-Ministro Taur Matan Ruak orgulhoso pela reabilitação do aeroporto de Baucau

1 mês ago

Sobre GPM

  • Contacto PM
  • jobs
  • Privacy
  • Funcionários
  • Media

Follow us

  • facebook
  • twitter
  • youtube

Próximos Eventos / Info

There are no upcoming events at this time.

Edificio

Copyright © All rights reserved. | | Apps & System Development.