Primeiru-Ministru Taur Matan Ruak Agradese Deputadu Sira ba Autorizasaun Estende Estadu Emerjénsia

Primeiru-Ministru Taur Matan Ruak Agradese Deputadu Sira ba Autorizasaun Estende Estadu Emerjénsia
- La Rasosiniu Jeneraliza Povu Hamlaha
Dili, 27 Abril 2020: S.Exa. Primeiru-Ministru Taur Matan Ruak agradese ba apoiu deputadu sira nian ne’ebé fó autorizasaun ba Prezidente Repúblika atu deklara estensaun Estadu Emerjénsia tuir pedidu Governu nian, nu’udar meius atu fasilita Governu iha luta kontra pandemia surtu koronavírus ka COVOD-19.
Xefe Governu hato’o apresiasaun ne’e hafoin remata plenária estensaun Eestadu Emerjensia ne’ebé ho votu a favor 37, kontra 23 no abstensaun 4.
“Em primeiru-lugar hakarak agradese ba Prezidente Parlamentu Nasionál, Nai Deputadu no Deputada sira tanba bele fó autorizasaun para S.E. Prezidente Repúblika bele halo renovasaun ba Estadu Emerjénsia. Hanesan ita-boot sira hatene, mundu tomak terus no sofre ba koronavírus to’o agora vasina no aí-moruk la iha. Medida di’ak mak kontinua promove ijiene fase liman, labele kaer liman, distansiamentu sosiál no medida seluk-seluk para ke ajuda ita reforsa liután ita-nia kbiit hodi enfrenta korona virus”, dehan Primeiru-Ministru Taur Matan Ruak.
Iha biban ne’e Xefe Governu mós la haluha agradese ba ekipa liña oin sira ne’ebé esforsu maka’as hodi luta iha luta kontra Covid-19 hanesan profisionál saúde, PNTL, F-FDTL bombeiru no ema hotu ne’ebé iha liña oin.
Kona-ba preokupasaun deputadu sira-nian ba efeitu ekonomia relasiona implementasaun Estadu Emerjénsia, Xefe Governu hatán katak, daudaun ne’e Governu tama ona iha faze mekanizmu implementasaun no hein katak iha semana hira mai bele hahú ona ezekuta.
“Governu halo atividade rua ne’e paralelo, kuaze simultánia ho limitasaun ne’ebé iha. Ba impaktu ekonomia, daudaun ne’e diskute hela mekanizmu implementasaun, i espera katak iha tempu badak bele halo implementasaun hodi reduz impaktu moris sidadaun sira nian”,
Xefe Governu mós ladún konkorda ho jeneralizasaun Deputadu sira nian kona-ba estensaun Estadu Emerjénsia ne’ebé dehan provoka povu hamlaha.
“Estadu emerjensia la’ós solusaun, mas e kondisaun ida prepara ita prepara kondisaun, ita-nia na para abilita ita liuliu ita nia sidadaun sira, (…) Ita nia tendénsia é komesa hateten katak tanba impaktu iha vida moris la di’ak entaun di’ak liu valoriza ida ne’e, ha’u hanoin rasosiniu ne’e la loos. Entre vida no ekonomia, ita hili ida ne’ebé? Ha’u hili uluk vida pois ekonomia, (…) ohin ita rekoñese iha família balun presija ita-nia ajuda i presija ita iha kondisaun no iha kapasidade atu identifika kazu a kazu para fó apoiu ba sira, mas se uza ida ne’e hanesan bandeira para jeneraliza e uma erro crasso ne’e la loos”, realsa Xefe Governu.
Liután Xefe Governu fó razaun katak, la’ós Timor-Leste mesak mak hasoru problema COVID-19 maibé nasaun tomak iha mundu enfrenta, no balun ate dramátiku loos hanesan iha Estadus Unidus Amérika no Europa, ne’ebé to’o a data s seidauk iha nasaun ida mak pronúnsia katak hetan ona aí-moruk vasinasaun atu hakotu rede tranzmisaun surtu ne’e.
Entretantu hafoin hetan aprovasaun hosi Parlamentu Nasionál, haruka kedas ba Prezidente Repúblika hodi dekreta. Nune’e estensaun Estadu Emerjénsia sei tama iha vigor oras, 00h00 OTL to’o iha loron 26 fulan Maiu 2020. HOTU
